آخرین مطالب
امکانات وب
به نوم هوکه آدوم آفرید ورگ ورسشه به آدومی داد
نسب شناسی در بختیاری(تواراشنی مین بختیاری)
هر ایل وتواری زاولس زیه حونواده ری یا شلک ایگرهد.وریشه ایل وتبار بیشتر مردمون دنیازری پیایل به شمارا ایویدن وشهرتسون هم زری پیایل بیدن وهدن. قوم بختیاری هم ریشه وتوار خوسه زری پیایل به شمارا ایارن ، سی هوکه نترستن زهردوتا جنس زینه وپیا ریشه سازی کنن چونکه پیچیده ایبید ومردم قاطی ایکردن .مجبور بیدن زری یکیسون ریشه سازی بکنن. اونهم پیا بخاطر یوکه گپ هر حونواده به شمارا ایوید.البته یونه هم وادونسته بوهیم ، شناسنامه وجاگه نوم نیهداری یا اداره ثبت احوال ،هم زپیا وهم ز زینه جستجورس آسونتر وابید.زیه جادیه دانش آدومی چونو بالارهده که واآزمایشاهه ژ نتیکی به آسونی ریشه وتوار آدومانه روشن ایکنن.گدنانه ز دانش توارشناسینه کوتاه کنیم وپی گر ریشه وتوار حونواده هاهه مین بختیاری بوهیم. هرپیایی که زینه استید یا ازدواج کرد وصحاو چند بچه وابید، هرچندتایی هم که بچه داشته بوهن تا مجالی که هرکدومسون ازدواج نکرده بوهن وحونواده تازه اینه به ره نونده بوهن یه حونواده به شمارا ایاهن.گدیم که ریشه توارانه زکرگل وپیایل به شمارا ایارن .هرحونواده ای هرچند دهدر هم زیادتر داشته بوهن ریشه زکرگل راست ایکنن. هر چندتا کری که زیه حونواده پیا ازدواج بکنن هرکدومسون سی خوسون یه حونواده جدایی داشته وصحاو بچیلی بوهن ای بچیل وا کرگل نسبت به پیا اولی کربوو به شمارا ایاهن وایر کرگل بچیل پیا اولی بچه هاسون ازدواج بکنن وهرکدوم زبچیلسون صحاو بچه وابوهن نسبت نوه ها وکرگل پیا اولی اولاد ونسبت به بچیل پیا اولی کربوو به شمارا ایاهن وهمیطورو دینداس به قوم ایرسه. بهلین نمونه بیاریم تابیشتر روشن وابو.مثلا ایر پیایی به نوم قیطاس زینه بستونه صحاو چندتا بچه بوهه که دوتاسون کر بنوماهه لهراس وطهماس وایی دوکر خوسون هم هرکدومسون زینه بستونن وصحاو چند بچه وابون ،نوه ها وکرگل قیطاس کربوو قیطاس به شمارا ایاهن بعضی جاهها نوه ونتیجه هاهه کرگل قیطاس هم کربوو حساو ایبوهن .ایرکرگل قیطاس یعنی لهراس وطهماس ازدواج بکنن صحاو نوه هاهه بوهن بچیل ونوه هاسون نسبت به خوسون کروبوو ونسبت به قیطاس اولاد ایبوهن یعنی ایچو دوکروبوو ز اولاد قیطاسن. حالا ایر کرگل لهراس وطهماس هرکدومسون صحاو نوه ونتیجه وابیدن بطوریکه کرگل لهراس وطهماس خوسون جداگونه کروبووسی نوه ونتیجه هاسون بوهن نسبت به لهراس وطهماس اولاد ایبوهن ونسبت به قیطاس تش ایبوهن وهمه بچیل آخرینه زتش قیطاس ایدونن وایی ره همیطوری ایر پیش بره ایرسه به جایی که بچیل قیطاس یعنی لهراس وطهماس تیره به شمارا ایاهن و خود قیطاس طافه ای زس ایدرا وایره به جایی که زقوم طهماس سرایدراریم.هر قومی زیکی یا چند کر ویه بوو شروع ایبوهه به اولاد و به تش وتیره وطافه وایل شلک ایگره وآخرس به قوم ایرسه .یعنی نتیجه ایگریم زچند کروبوو یه اولاد راست ایبوهه وزچند اولاد تش وزچند تش تیره وزچند تیره طافه وزچند طافه ایل وزچند ایل قوم شلک ایگره که قوم بختیاری هم به همی تقدارراست وابیده البته بخاطر نامعلومی بختیاریا به دوبشخ چهارلنگ وهفت لنگ وهربشخ به چند باو قسمت وابیده که به گمونم بشخ و باو چندون نشقی مین خویشاوندی نداره سی هوکه هدن مین چهارلنگون که هفت لنگ توارن ومین هفت لنگون چهارلنگ توار. .حالا زنحوه اشنیدن همدینه مین قوم بختیاری سرتالی دراریم.ایچو هرآدوم زنده ای نشون ونمونه ای زیه ایل وتواریه . کسی که ودیر کسی ورخرد ایکنه زایی روشت ریشه وتوارسه جستجور ایکنه . تو کینی ؟ چه کسی؟ (ایچو منظور هم ایل وهم طافه یه ایر پاسخ دهنده اسم ایلینه گد نوم طافه سه زس پرسجو ایبو) چه تشی؟زکو اولادی؟ زکو کروبوویی؟ وآخرس کرکینی؟ و آخرسر سی هربختیاری روشن ایبوهه که اوشخص زکو آشنا وزکو فامیل وزچه تش وطافه ایه.بختیاریا چه ز آگاهی سینه به سینه چه زورخرد طافه ها مود کوچ وهمنشینی وچه زنظر قوم وخویشی همدینه خو ایشنن وبه ریشه همدیه خو پی ایبرن.رهروشت دیری که بیشتر بختیاریا داشتن ، یاد دادن هفت پشت خوندون فامیلی بید .خویادسون ایدادن وبعد زسون ایپرسیدن ایر خو پاسخ ایدادن جایزه بسون ایدادن ایرهم لیش جواو ایدادن کتکسون ایزیدن . موخوم یکی زاو بچیلی بیدوم که هم کتک ایخردوم وهم جایزه گرهدوم بخاطر همیو هفت پشت خوندونومه ایدونوم. البته وایونه هم بگوم که نترستیم زنهامردمون بختیاری بخویی سرتالی دراریم . شاید بخاطر سختی زنده ایی وکوچ وکم داشتن سواد غیرازه بنچاخا، مجال نوم نیه داری سی نهامردمون بختیاری نبید . ولی جامنده هایی اول ز عیلامیها ملث ایذه وبعد هخامنشیها ملث مسلیمون جسته وابیده نه که گمون ایبرن قوم بختیاری ریشه مین یکی ز ایی قوما دارن .البته بعضی ز گدشته نویسا گمون ایبرن که بختیاریا زمهاجرین کرداهه شامن. هرچه که بوهن رهروشت ورهزهشت یا فرهنگ وراه ورسم بختیاریا نشون ایدن که زقوماهه ریشه دار والصی قوماهه ایرونین.
سرفراز والص وتواردار وسردیار وبختیار بوهین.
جلال اسفندیاری غریبوند 16/5/96